غلامرضا خواجه سروی/
دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی
رشید جعفرپور/
دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)rjafarpoor@yahoo.com
چکیده:
دستيابي به يك مدل براي تحليل و تطبيق فرهنگ سياسي ایران
نيازمند مطالعه و بررسي سيستم، فرآيند و سياستگذاري در
فرايند سياسي و اجتماعي است. كشور ايران با داشتن دورههاي
پر فراز و نشيب، تجربههاي فراواني را نصيب مردم ايران
كرده است. فرهنگ سياسي در دوره پهلوي دوم عليرغم وجود
ساختارهاي مشاركت سياسي به دليل ضعف فرهنگ سياسي رشد
چنداني نداشت. با پيروزي انقلاب اسلامي بسترها و ساختارهاي
مناسبی براي دستيابي به فرهنگ سياسي مشاركتي فراهم گرديد.
مقاله حاضر با روش مطالعه تاريخي تطبيقي بر اساس نظريه
فرهنگ سياسي آلموند- با تنقیح- به مقايسه پرداخته و به اين
نتيجه رسيده، كه پس از انقلاب اسلامي سهم فرهنگ سياسي
مشاركتي نسبت به انواع ديگر بيشتر و روند تحول در فرهنگ
سياسي ايرانيان قابل مشاهده است.
كليد واژه:
فرهنگ سیاسی، مطالعه تطبیقی، انقلاب اسلامی، فرهنگ
مشارکتی، فرهنگ سیاسی ایران.
نقش و جایگاه مردم در حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی
امام خمینی و شهید صدر
(مقایسه مبانی نظری و مولفههای ذهنی و عینی مردمسالاری)
سیدصدرالدین موسوی/ استادیار دانشگاه تهران mousavisadrodin@gmail.com
مسعود درودی/ کارشناسی ارشد علوم سیاسی و عضو جهاد دانشگاهی مشهد
چکیده:
به طورکلی شناخت صحیح نقش و جایگاه مردم در حاکمیت از
اموری است که در سرنوشت سیاسی جامعه نقش تعیینکننده دارد.
صاحب نظران متعددی به این مقوله پرداخته و هریک براساس
آرای خویش، به اصالت این جایگاه یا به عدم اصالت آن رأی
دادهاند. در جهان اندیشگی مسلمانان این موضوع در قالب
حکومت دینی مطرح شده است. این مقاله درصدد است تا آراء دو
تن از اندیشمندان بزرگ شیعی- اسلامی در باب نقش مردم در
حکومت اسلامی را به طور تطبیقی مورد مداقه قرار دهد که
عبارتند از: حضرت امام خمینی و شهید محمدباقر صدر. این امر
از رهگذر بررسی اندیشه سیاسی این دو فقیه اندیشمند از منظر
مبانی نظری مردمسالاری و مولفههای ذهنی و عینی
مردمسالاری صورت میپذیرد.
كليد واژه:
مردم سالاری، حکومت اسلامی، اندیشه سیاسی امام خمینی،
اندیشه سیاسی شهید صدر.
بررسي
تطبيقي گفتمان اسلامي
درانقلاب ايران (1357) و مصر (2011)
محمد علي بصيري/
استادیار دانشکده علوم سیاسی دانشگاه اصفهان basiri360@yahoo.com
صدراله حسني بلياني/
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان
چکیده
با گذشت سه دهه از وقوع انقلاب اسلامي در ايران
بارديگرجهان شاهد انقلابات وخيزشهايي جديد در خاورميانه و
شمال آفريقا ميباشد.باتوجه به اهميت اين انقلابها، به بررسي
مقايسهاي دو انقلاب انقلاب ايران (1357) وانقلاب مصر
(2011) از نقطه نظر ميزان تاثير گفتمان اسلامي در ايجاد هر
کدام از اين انقلابات خواهيم پرداخت. دراين تحقيق محقق به
دنبال پاسخ دادن به اين سوال است که آيا گفتمان غالب در
خيزش و قيام مردم درکشور مصر همانند انقلاب ايران گفتمان
ديني و اسلامي ميباشد؟
اين تحقيق يک مطالعه توصيفي-تطبيقي است و با اتکا به شواهد
عينی مستتر در گزارشات و نقلهاي تاريخي و با استناد به
ارزيابيهاي اجتماعي نظريهپردازان، به تحليل ميپردازد؛
لذا نه به سراغ زمينهها و عوامل بنيادي اين حوادث خواهد
رفت و نه به تبيين چرايي اين اختلاف خواهد پرداخت.
کلید واژه:
گفتمان اسلامي، انقلاب اسلامي ايران، انقلاب مصر (2011)،
گفتمان اسلامي مصر، خرده گفتمان اسلامي درايران.
رهیافتی
نقشگرا به نهاد «من»ِ شعری
امام خمینی (س)
نسرین
فقیه ملک مرزبان/
استادیار دانشگاه الزهرا (س) nasrinfaghih@yahoo.com
چكيده
اشعار امام خمینی، گذشته از جذابیتهای ادبی خود، از آن
جهت که سرودههای یک رهبر انقلابی است و متعلق به فردی
مؤثر در جهان معاصر است، اهمیت ویژهای مییابد. در این
مقاله با توجه به رویکرد تحلیل گفتمان و دستور نقشگرای
هالیدی به این اشعار پرداختهایم. برای تمرکز بر شخصیت
امام و جلوهی شخصی در اشعارش تنها به فرایندهایی توجه
کردهایم که با نهاد جدای «من» آغاز شدهاند.
از جمله دستاوردهای این پژوهش آن است که ایشان در رویکردی
خصوصی و کاملاً درونگرایانه به تعریف و تمییز «من» بیش از
هر چیز دیگر اهمیت دادهاند و ضمن نفی منّیت، «من» را
عاشقی دل سوخته معرفی مینماید که کاملا تسلیم یار است و
در برابر یار هیچ قدرتی را نمیشناسد.
در تاریخ معاصر انقلاب مشروطه برای اولین بار توانست نظام
ارزشی و ساختار اجتماعی ایران را دگرگون سازد. این تغییر
در نظام ارزشی اول بار در شعر و ادب فارسی تجلی یافت، این
تغییر و دگرگونى فكرى، زاده تغییراتى بود كه در اندیشه
صاحبنظران و متفکران و در شئون اجتماعى _ سیاسى ایران روى
داده بود. جريان تحول در شعر فارسي غالباً به همت شاعراني
که خود از پيشگامان نهضت بودند، پي گرفته شد و ادبیات و از
جمله شعر در خدمت انقلاب، مسائل اجتماعی و برانگيختن مردم
قرار گرفت. بررسی تجلی و بازتاب برخی از مفاهیم سیاسی و
اجتماعی متفکران عصر مشروطه در شعر شاعران این عصر هدف این
مقاله است.
كليدواژه:شعرمشروطه،
عصر بیداری، انقلاب، مجلس، وطن، قانون، آزادی.
آسیب شناسی جایگاه و نقش قدرت نرم فرهنگی
واجتماعی
انقلاب اسلامی ایران
سید علی مرتضوی امامی زواره/
دانشجوی دکترای دانشگاه اصفهانsedaliemami@gmail.com
سیدجواد امام جمعه زاده
/
دانشیارگروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان
اصغر افتخاری
/
دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)
چكيده:
قدرت نرم در فرآیند انقلاب اسلامی ایران نه تنها در سطح
تحلیل داخلی دارای اهمیت قابل توجهی بود به گونه ای که
امام خمینی (ره) توانست با جذابیت فرهمند خویش مردم را به
پذیرش آرمانها و هنجارهای انقلاب و نهاد سازی متقاعد سازد
بلکه در سطح تحلیل منطقهای و بینالمللی نیز پیام جذاب
انقلاب اسلامیتوانست راهگشای ملتهای مسلمان و نیز ملل
جهان سومی و مستضعف گردد و ضمن احیای هویت جهان اسلام،
ارتقای بیداری اسلامی، به بازسازی تمدن اسلامی بر اساس
تکیه بر خود باوری فرهنگی و پرچمداری انقلاب فرهنگی جهانی
اهتمام ورزد. انقلاب اسلامی را میتوان تجلی قدرت نرم به
معنای توانایی نفوذ در رفتار دیگران بدون تهدید و یا
پرداخت هزینه محسوس به شمار آورد.در این مقاله تلاش خواهد
شد به روش کتابخانهای ضمن بررسی ابعاد قدرت نرم انقلاب
اسلامی، به تهدیدهای فرهنگ - اجتماعی به عنوان مهمترین
آسیبهای فراروی انقلاب اسلامی پرداخته شود.
كليدواژه:
انقلاب اسلامی، آسیب شناسی اجتماعی، تهدید نرم، قدرت نرم،
سیاست فرهنگی.
عملکردکمیتههای انقلاب اسلامی در مبارزه با ضد انقلاب
سهراب عبدی/
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد
علی مرشدی زاد
/
استادیاردانشگاه شاهدalimorshedizad@yahoo.com
زاهد غفاری هشجین
/استادیاردانشگاه
شاهد
چكيده:
مقاله حاضر به مجموعه فعالیتها و اقدامات کمیتههای
انقلاب اسلامی در زمینه مقابله با نیروهای ضد انقلاب در
اوایل سالهای انقلاب در شهرهای مختلف کشور پرداخته است.
این تحقیق کیفی است، و با روش مطالعات تاریخی و اسنادی و
استفاده از منابع کتابخانهای انجام شده است. بحث اصلی این
مقاله، فعالیت کمیتههای انقلاب اسلامی در مبارزه با احزاب
و گروهکهای معاند انقلاب در تهران و سایر شهرهای ایران در
اوایل انقلاب و پس از آن است. مجموعه این اقدامات توسط
کمیتههای انقلاب اسلامی، نشاندهنده نقش مهم و مؤثر آنان
در راه مبارزات خود در این زمینه و حفظ ثبات و امنیت در آن
سالهای حساس در کشور ایران می باشد.
كليدواژه:
کمیتهها، ضد انقلاب، بنی صدر، ترور، امنیت. مجاهدین خلق،
حزب توده، فداییان خلق.
جستجو
شناسنامه مجله
فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی (خط اول) به استناد گواهی مورخ
22/9/1391 وزارت علوم تحقیقات و فناوری
نشریه علمی - پژوهشی شناخته شده است.